Ostatnio "zwiedzam":

22 listopada 2016

Mapa Polskiego Wybrzeża z ok. 1925 roku nałożona na dzisiejszą mapę - analiza

Dzisiejsze wybrzeże sięga od Świnoujścia do Piasków. Przed wojną sięgało jedynie odcinka od Piaśnicy do Orłowa. Większość tego obszaru pokazuje poniższa mapa. Dla porównania ze stanem dzisiejszym polecam używać suwaczka w prawym górnym brzegu mapy.



Z obu nałożonych na siebie map możemy odczytać m.in. że:



- Jastrzębia Góra to kiedyś była nie miejscowość, ale wzniesienie.  Na mapie tej możemy znaleźć dwie "Jastrzębie góry". Pierwsza w dzisiejszej miejscowości o tej nazwie - liczyła sobie 33 metry, a druga w dzisiejszym Rozewiu miała 68 metrów,
- Rozewie zwano nieraz Różewiem,
- w miejscu Władysławowa mamy wsie z których ta miejscowość powstała. To w ogóle przedziwna miejscowość a widać to zwłaszcza po sezonie. Nie ma ona wyraźnego centrum i jest to właśnie efekt jej losów. Najstarszą częścią jest Wielka Wieś i to ją widzimy na mapie. W międzyczasie w XVII wieku utworzono fort oraz port królewski Władysławów, ale nie był to trwały twór. Po pierwszej wojnie światowej na pamiątkę odwiedzin generała Błękitnej Armii (Józefa Hallera) powstało Hallerowo. W 1927 powstała stacja kolejowa Hallerowo. Na tej mapie Hallerowa i stacji o tej nazwie jeszcze nie ma.  Po wojnie w 1952 roku ostatecznie na mapach pojawia się Władysławowo, które obejmuje swym zasięgiem teren wymienianych wsi. W ciągu kilku lat powstaje socrealistyczne "jakby centrum" miejscowości z Domem Rybaka z 1957 roku. W kolejnych latach Władysławowa otrzymuje prawa miejskie (1962) i jednocześnie dołączane są do niego nieraz odległe wsie takie jak Karwia, Jastrzębia Góra, Tupadły i Chłapowo. Ten stan będzie trwał aż do 2015 roku.


- Jurata na prezentowanej przedwojennej mapie nie istniała. Miejscowość założono dopiero w 1928 roku. Swoją drogą już za niecałe dwa miesiące Jurata przestanie być częścią Jastarni.


- Gdynia wyglądała zupełnie inaczej. Przede wszystkim to ostatnie chwile gdy była jeszcze wsią. Ówczesna Gdynia składała się w zasadzie z dwóch ulic. Starowiejskiej i Świętojańskiej. Widać również ścieżkę łączącą dworzec z łazienkami - to przyszła ul. 10 Lutego. Od północy sąsiadowały z Gdynią bagna i doskonale widać to na mapie. Widać też drogę z Oksywia do wsi Gdynia, której już za kilka lat nie będzie, gdyż zastąpi ją port wewnętrzny na Potoku Chylońskim.

Starowiejska w Gdyni. Dawna główna ulica we wsi.

- W okolicach dzisiejszego przystanku SKM Gdynia - Wzgórze Św. Maksymiliana widać zagadkową nazwę Janowo,

- Widać zatarty dzisiaj podział na Mały Kack i Orłowo. Kiedyś Orłowo było jedynie nadmorskim kurortem ze stacją kolejową w Małym Kacku,

Pałac w Małym Kacku

- Wyraźne jest też zróżnicowanie Osowej i Wysokiej. Wsie te dzieliły kiedyś tory. Dzisiaj zlało się to w jedną dzielnicę Osowa.

- Ciekawostką jest istnienie kiedyś w okolicach Osowej "ogrodu paryskiego". Była to pozostałość po karczmie i małej wsi dzierżawionej przez oliwskich cystersów (Rajski Ogród). Po sekularyzacji (~likwidacji) zakonu cysterskiego w XIX wieku nazwę  zmieniono na Paryski Ogród. Wieś w drugiej połowie XIX wieku liczyła 8 domów i kilkunastu mieszkańców,

- Dzisiejszy Gdańsk w tzw. górnym tarasie to były prawdziwe Kaszuby. Świadczą o tym egzotycznie brzmiące nazwy takie jak Széperjaci czyli Owczarnia, Szeperja (część Klukowa), Maternia czyli Matarnia,

Owczarnia była dawniej małą kaszubską wsią.

- W Gdańsku widać jak bardzo rozbudowało się nam miasto na terenie Żabianki, Przymorza i Zaspy.


Wykorzystałem także informacje ze stron:
 https://pl.wikipedia.org/wiki/Jurata_(Jastarnia)
https://pl.wikipedia.org/wiki/Władysławowo
http://www.gedanopedia.pl/gdansk/?title=OSOWA

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Za każdy komentarz dziękuję.

.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...