Ostatnio "zwiedzam":

1 stycznia 2015

Ratuszowe symbole

Gdańsk jest niepowtarzalny. Nie ma w Polsce drugiego takiego miasta o takiej historii i takim układzie przestrzennym. Niepowtarzalne są wnętrza i jednym z takich wnętrz chciałem się dziś zająć. Sala Czerwona w Ratuszu Głównego Miasta uznawana jest za najwspanialsze pomieszczenie Gdańska. Jej strop to prawdopodobnie najbogatszy strop Polski.

Największym błędem podczas zwiedzania byłoby minięcie tej sali  bez zastanowienia. Tu trzeba przystanąć i przyjrzeć się chociaż kilku jej obrazom. Już sama ich liczba zdumiewa. Na ścianach mamy 21 obrazów, na stropie również ponad 20. Wszystko to układa się w logiczną całość, w przesłanie, które warto znać.

Najkrócej rzecz biorąc chodzi tu o to, że w sali tej obradowali radni i wnętrze miało być dla nich natchnieniem do dobrego rządzenia.

Całość obrazuje poniższy szkic:
Szkic obrazów Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta - opracowanie Jakub Raciborski. Skróty wytłumaczyłem niżej w tekście.

W czarnych ramkach powyższego schematu oznaczono obrazy Hansa Vredemana de Vries oraz jego syna Pawła z 1595 roku i są to:
- Sprawiedliwość
- Mądrość
- Pobożność
- Zgoda
- Wolność
- Stałość
- Sąd Ostateczny

Są to wyjątkowe obrazy, gdyż na każdym z nich możemy zobaczyć dobre i złe zachowanie. Obrazy są podzielone na dwie części - część której patronuje dobro oraz druga część - cześć zła. Po boskiej stronie zawsze możemy dojrzeć żółty tetragram boga Jahwe. To taka ściąga jakby ktoś nie wiedział gdzie szukać dobrych uczynków. Nie muszę chyba wspominać, że grzeszne zachowanie nieraz jest ciekawsze do oglądania. Niech opis tych siedmiu obrazów zastąpi krótki film z napisami i bez dźwięku.



W pomarańczowych ramkach powyższego schematu oznaczono obrazy Izaaka van den Blocka
i są to:
- Atyliusz Regulus
- Aleksander Wielki i Hefajstion
- Helwidiusz Priscus i Wespazjan
- Serwiliusz Appiusz

Obrazy te przedstawiono na poniższym pokazie slajdów:



W żółtych owalnych ramkach powyższego schematu oznaczono obrazy Izaaka van den Blocka z lat 1606-8 i są to:
- (MCP) Merkury, Cerera i Neptun (symbol współdziałania nieba, ziemi i morza)
- (MS) Modlitwa Salomona (króla oświeconego, modlącego się o rozum i sprawiedliwe sądzenie)
- (UJ) Upadek Jerycha (Memento dla Gdańska by trzymał się praw bożych, Jerycho - symbol bezbożności)
- (KJ) Król Jozafat (król ustanawia sędziów, ale jest tylko pośrednikiem Boga),
- Apoteoza handlu Gdańska (ubóstwienie Gdańska)

Prócz tego między obrazami znajduje się 12 mniejszych emblematów na schemacie oznaczonych niebieskim kolorem z symbolami i są to patrząc od góry do dołu i od lewej do prawej:
- (gg) gołąb na globie (glob opleciony wężem na którym stoi gołąb, nawiązanie do Mat. 10, 16 by być roztropnym jak węże i nieskazitelnym jak gołębie)
- (wł) władza (słońce mądrości, berło między okiem i sercem)
- (rok) rok urodzaju (wieniec z wężem połykającym swój ogon - symbol roku i czasu)
- (m) miasto (utopijne miasto idealne, Jerozolima przyszłości, nad rzeką),
- (s,ż) sokół i żółw, czyli festina lente, sokół - symbol szybkości i bystrego oka, żółw - symbol rozwagi i spokoju, sentencja "Pro re nata" czyli Dla aktualnej sytuacji lub dla odradzających się, 
- (c) cisza (dwa palce przykładane do ust posłańca z obrazu obok, szeroko otwarte oczy) 
- (gr) granica na polu (łan pszenicy i pomnik-herma Terminusa-boga granic polnych, symbol nienaruszalności granic)
- (her) herma-pomnik (Hermes w formie pomnika ze strzałą w środku - bóg wymowy i celnej argumentacji, napis "Sic Iaculandum" - tak należy strzelać)
- (3w) 3 wieńce (wieniec dębowy - symbol siły, wieniec oliwny - symbol pokoju i mądrości i wieniec laurowy - symbol zwycięstwa)
- (kad) kaduceusz z koroną jak laska Merkurego, która rzucona godzi zwaśnione strony. Symbol zgody, mądrości, panowania.
- (rb) ramię i brama (miasto pobożne bronione przez boską rękę)
- (kap) kapelusz i serce (ten kapelusz to czapka wolności - symbole wolności, napis Libera corda)
- (uro) urodzaj (łan zboża i krzewy winorośli, deszcze i słońce)
- (hG) herb Gdańska, obelisk dla herbu Gdańska
- (s) sędzia
- (lin) lineał czyli miara jako symbol mądrej, obiektywnej sprawiedliwości

Zainteresowanych obrazami odsyłam do biblioteki po książkę Eugeniusza Iwanoyki "Sala Czerwona ratusza gdańskiego". Tam znajdą analizę wszystkich wymienionych obrazów. Polecam również nowszą pozycję Marcina Kalecińskiego"Mity Gdańska. Antyk w publicznej sztuce protestanckiej res publiki". 

Literatura:
Eugeniusz Iwanoyko "Sala Czerwona ratusza gdańskiego", Wyd. Osolińskich 1986
Marcin Kaleciński "Mity Gdańska. Antyk w publicznej sztuce protestanckiej res publiki", Gdańsk 2011.





Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Za każdy komentarz dziękuję.

.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...