Ostatnio "zwiedzam":

17 października 2014

Przy okazji Harpagana poznaj Lipusz

Baza H48 w Lipuszu
Start Harpagana. Tyle że ubiegłorocznego z wiosny 2013 roku. 

Trójmiasto to świetna baza wypadowa na Kaszuby i dalej.
W tym półroczu Ekstremalny Rajd na Orientację odbywa się w Lipuszu w Borach Tucholskich. Ta duża wieś położona jest na pograniczu Kaszubi i Borów Tucholskich. Geograficznie są to Bory Tucholskie, kulturowo Kaszuby. W spisie powszechnym z 2011 roku ponad 10% mieszkańców gminy Lipusz zadeklarowało jako pierwszą lub drugą narodowość kaszubską. Lipusz jest więc wśród 19 gmin w których żyje mniejszość kaszubska, dlatego wieś oznakowana jest dwujęzycznymi tablicami.

Stary przewodnik "Kościerzyna i okolice" opisuje Lipusz jako cichą wieś. Stare przewodniki szaleją i sięgają do czasów średniowiecznych gdy istniał w jej miejscu Lyndensbuch. Parafia tutejsza istnieje od XIII wieku. Nowsze przewodniki podają również, że już w XVI wieku istniała tu parafia. Między XVI a XVII wiekiem ukształtowała się nazwa Lipusz. Wieś w międzywojniu liczyła 4 tysiące mieszkańców. Dzisiaj jest ich nieco mniej (około 3 tyś).

Kościół katolicki Michała Archanioła. Od tej strony wygląda najokazalej. Od ulicy nie widać zupełnie wieży-sygnaturki.
W centrum tej wsi, przypominającej małe miasteczko, znajduje się stuletni budynek Banku Ludowego. Blisko stoi również kościół katolicki z 1866 roku. Duży, ceglany, neogotycki o konstrukcji halowej. Wieża skromna, przypominająca sygnaturkę przyczepioną do dachu. Podobno na wyższą nie pozwoliły władze pruskie. Do 1907 roku dach kryto łupkiem, od tego czasu dachówką. W 1923 odrestaurowany oraz pomalowany przez Leona Drapiewskiego. Wewnątrz dwa feretrony, gotycka Matka Boska z Dzieciątkiem oraz figura św. Franciszka. Zwracają uwagę drewniane zdobienia oraz filary oraz drewniany strop.
Dawny kościół ewangelicki. Po lewej jego dziwna, niska"wieża".
Obok, w mniej więcej tym samym czasie, postawiono kościół ewangelicki o strzelistej formie z ciekawą wieżą. Wieża ta jest niższa od całej reszty koscioła. Nabożeństwa przed wojną odbywały się tu tylko kilka razy w roku gdy do wsi zapraszano pastora np. z Kościerzyny. W 2002 utworzono we wnętrzach Muzeum Gospodarstwa Wiejskiego, także można tam zobaczyć sprzęty rolnicze, wóz strażacki z 1913 roku. Wstęp jest bezpłatny, tylko trzeba zadzwonić do osoby, która nas tam wpuści.

Warto również zaznaczyć, że wieś ta przed wojną leżała niespełna 10 km od granicy z Niemcami. Przebieg części tej granicy można zobaczyć na tej mapce, nałożonej na współczesne google maps (polecam używać suwak przeźroczystości u góry).

Wieś już przed wojną została zelektryfikowana dzięki młynowi pana Reicha. Istniał tu również młyn wodny, "Bazar" oraz szkoła powszechna czteroklasowa dla 148 uczniów w której uczyło 3 nauczycieli. Drewniany młyn można zobaczyć również dzisiaj. Zwłaszcza, że 1997 roku doczekał się on gruntownego remontu. Warto zobaczyć również neogotycki budynek nadleśnictwa.

Budynek nadleśnictwa w Lipuszu. Ładny neogotyk, ale ciekawsze jest arboretum położone obok
Pod nadleśnictwo warto zajść gdyż w jego sąsiedztwie w 2011 roku z okazji Międzynarodowego Roku Lasów utworzono małe arboretum. Polecam spacer, teren jest otwarty do godziny 20. Z tablic umieszczonych między drzewkami można się dowiedzieć masę informacji np. o pszczołach.

Lipuskie arboretum


W okolicy też można znaleźć interesujące miejsca. W Kornem jest lądowisko dla szybowców (dawne lotnisko), są tam w okolicy również wykopy po niemieckiej budowie autostrady. W Gostomku w lesie można znaleźć mogiłę angielskich lotników. Ciekawe są nazwy tutejszych wsi. Na harpaganowej mapie znalazłem: Kalisz, Warszawę, Zamość , Malbork i Amerykę.

Bibliografia:Jarosław Ellwart, Kaszuby. Przewodnik turystyczny, Gdynia 2003Kościerzyna i okolice. Ilustrowany przewodnik, Kościerzyna 1932 - dostęp online: http://polona.pl/item/1599162/1/http://pl.wikipedia.org/wiki/Gminy_w_Polsce_z_językiem_pomocniczym dostęp 17.10.2014http://www.lipusz.pl/walory-turystyczne/artykul/zabytki-i-pomniki-przyrody,aid,46

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Za każdy komentarz dziękuję.

.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...