9 kwietnia 2014

Na marginesie Harpagana w Bożympolu Wielkim

To będzie wpis z cyklu "na marginesie", który bezpośrednio nie tyczy Trójmiasta. Po lekturze okazało się, że pewne związki da się znaleźć. Wszystko zaczęło się od tego, że przez najbliższe 3 dni będę we wsi Bożepole Wielkie. Trzy dni to dużo czasu, także szukam ciekawostek o tym miejscu i ta poniższa notka oraz mapa mają mi to ułatwić. Z tej racji relacja fotograficzna Anno Domini 2014 z terenu będzie później.

Mi Bożepole kojarzy się z "fajnym skrzyżowaniem". Zdjęcia dołączę, ale chodzi o to, że skrzyżowanie dróg ukośnie przecinają tory kolejowe z zaporami. To, że istnieje tam skrzyżowanie to jednak marny powód, by przez 3 dni przyglądać się miejscowości.


Zacznijmy od ogółów. Wieś położona jest na terenie mezoregionu Pradolina Redy i Łeby. Widać to w terenie, gdyż i na północ i na południe ciągną się dość wysokie góreczki (Wysoczyzna Żarnowiecka oraz Pojezierze Kaszubskie). Z historii ostatnich stu lat warto zaznaczyć, że tereny te (tak jak Trójmiasto), dzieliła granica państwowa. Między wsią Strzebielino a Bożympolem Małym biegła granica między Rzeczpospolitą a Niemcami. Bożepole Wielkie nazywało się wówczas Gross-Boschpol. Przebieg granicy i niemieckie nazwy miejscowości można zobaczyć, korzystając z suwaka, na poniższej mapce z 1937:
>
Zacznijmy od lektury przewodnika turystycznego. W przewodniku "Kaszuby" J. Ellwarta (nie przepadam za nim, ale w tym wypadku zaskoczył mnie na plus) czytamy, że pierwsze zapiski o wsi pochodzą z XIV wieku. W XVI i XVII wieku wieś należała do Lantowów i Rexinów. Od około 1750 do majętnej rodziny Wejherów. Kaplica istniała tam od XVI wieku. Bożepole należało do parafii Rozłazino (kościółek z XIV wieku, ale parafia powstała w 1864 roku). To, że Rozłazino było dużą wsią widać nawet na innej mapce z 1937 roku, kiedy tereny te należały do Niemiec:

                                                                                     SUWAK PRZEŹROCZYSTOŚCI
                                                                                                              

Kościół w Bożympolu zbudowano w 1743 roku. Służył on ewangelikom. Znajduje się w nim krypta rodziny Wejherów oraz obraz "Ukrzyżowanie" przeniesiony w czasach współczesnych do nowego kościoła. Stary kościół stoi, ale nie Bożympolu, lecz w skansenie we Wdzydzach Kiszewskich, gdzie przeniesiono go przed dziesięciu laty. Wiernym służy nowa świątynia z 1983 roku.

Ten kościół STAŁ w Bozympolu Wielkim. Ale już nie stoi. Zdjęcie wykonano w skansenie we Wdzydzach Kiszewskich w 2015 roku.

Kościół w Bożympolu Wielkim a obok głaz na miejscu starego kościoła
















Przewodnik zaznacza jeszcze, że przy drodze na Gdańsk po lewej można znaleźć park podworski oraz dwór w którym obecnie mieszkają tzw. zwykli ludzie.

Przytacza również historię Karoliny, córki księcia Ernesta Ludwika von Weihera, która w 1805 roku poślubiła Hermanna von Hohenzollern-Hechingena - ostatniego męskiego potomka tej linii rodu. Ród ten był  wyznania katolickiego w odróżnieniu od innych jego gałęzi.Brat Hermanna Józef miał silne związki z Gdańskiem, a konkretniej z Oliwą. Był on mianowicie ostatnim opatem klasztoru oliwskiego (1803-1831). Józef Hohenzollern-Hechingen był prócz tego biskupem warmińskim, obronił klasztor w Świętej Lipce przed kasatą.  Ufundował też ołtarz w Reszlu. Zmarł w Oliwie 5 lat po kasacie klasztoru oliwskiego w 1836 roku. Jego śmierć zmieniła pozycję parku Oliwskiego, gdyż przeszedł on wówczas w ręce państwa pruskiego. To otworzyło drogę do udostępnienia go szerszej publiczności.

 Wracając do Karoliny i Hermanna to trzeba wspomnieć, że po śmierci Hermanna księżna wraz z córką zamieszkały w Bożympolu Wielkim i tu zostały pochowane w tutejszym opuszczonym kościółku. 


1) Kaszuby J. Ellwart, s. 85-87
2) http://www.forum.eksploracja.pl/viewtopic.php?f=128&t=2158 dostęp dnia 11.04.2014

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Za każdy komentarz dziękuję.

.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...